Hijsmaterialen gekeurd? Dan begint het belangrijkste werk pas

Een positieve keuring bevestigt dat je hef- en hijsmateriaal op het moment van controle veilig is voor gebruik. Maar wat gebeurt er de maand, week of zelfs de dag daarna? Intensief gebruik, een verkeerde toepassing, gebrekkige opslag of één onverwachte belasting kunnen de betrouwbaarheid van het materiaal namelijk al aantasten. Als je één ding uit dit artikel moet onthouden: een keuring is weliswaar een belangrijke momentopname, maar ze blijft een momentopname.

‘Goedgekeurd’ betekent niet ‘onaantastbaar’

Periodieke keuringen vormen een onmisbare schakel in het veiligheidsbeleid van ieder bedrijf dat met hijsmateriaal of andere veiligheidsmaterialen werkt. Toch is het belangrijk om goed te begrijpen wat zo’n keuring precies zegt.

Een keuring beoordeelt de toestand van het materiaal op een specifiek moment, maar de keurder kan niet voorspellen wat er daarna gebeurt. Misschien wordt een hijsketting tijdens de volgende opdracht overbelast. Misschien raakt een hijsband beschadigd door een scherpe rand. Of misschien wordt een rondstrop na gebruik verkeerd opgeslagen.

Een positief keuringsverslag mag daarom nooit een reden zijn om de aandacht te laten verslappen. Ook als bedrijf blijf je nog verantwoordelijk voor de veiligheid van je materialen én dus van jouw medewerkers.

Hoe je dit concreet aanpakt? Hier volgen onze vijf belangrijkste adviezen.

1. Ken je last vóór je het hijsmiddel kiest

In een ideale situatie stem je jouw hijsmateriaal af op de concrete hijsbeweging. In de praktijk wordt er echter vaak gewerkt met wat er op dat moment beschikbaar is:

Een zware ketting wordt ingezet, omdat die zeker sterk genoeg lijkt voor de toepassing in kwestie

Of er wordt net voor een lichtere ketting gekozen, gewoon omdat die eenvoudiger hanteerbaar is.

Maar het gewicht van de last is niet de enige factor die bepaalt of een bepaald hijsmateriaal geschikt is. Ook de vorm en het zwaartepunt van de last, de aanslagmethode, de gebruikte hijshoeken, scherpe randen en mogelijke bewegingen spelen een rol.

Veilig hijsen begint daarom met één eenvoudige regel: ken je last. Bepaal vooraf wat je gaat hijsen, onder welke omstandigheden dat gebeurt en welk materiaal daarvoor geschikt is. Zo verklein je niet alleen het risico op ongevallen, maar voorkom je ook vroegtijdige slijtage en onnodige schade.

2. Voer een visuele controle uit voor iéder gebruik

Geen zorgen. Zo’n visuele controle hoeft niet complex of tijdrovend te zijn. Vaak volstaan enkele kleine, maar gerichte controles om zichtbare schade sinds het vorige gebruik tijdig op te merken. Voorbeelden hiervan zijn:

• Abnormale slijtage, scheuren of inkepingen;
• Vervormde of uitgerekte componenten;
• Losgekomen of beschadigde stiksels;
• Schade aan de hoes van een rondstrop;
• Een veiligheidsklep die niet meer correct sluit;
• Ontbrekende of onleesbare identificatie;
• Sporen van verkeerd gebruik of overbelasting;
• …

3. Laat de visuele controle uitvoeren door de gebruiker zélf

In sommige bedrijven worden veiligheidsmaterialen centraal beheerd, bijvoorbeeld door een magazijnier. Dat is zeker al een goed begin. Vooral als er met een beheer- en controlesysteem – denk bijvoorbeeld aan kleurcodes – wordt gewerkt. Toch is dit nog altijd geen 100% garantie.

Na een laatste interne controle kan er namelijk nog altijd iets foutgaan. En dus moet idealiter de gebruiker van de materialen op de werf de laatste visuele controle uitvoeren. Dat betekent natuurlijk ook dat iedereen met een dergelijke functie de signalen van mogelijke schade moet kunnen herkennen. Opleidingen vormen hier een essentieel onderdeel van. Zo bieden we via onze SKP Academy bijvoorbeeld productopleidingen aan die ook hierop focussen.

4. Registreer niet alleen de keuring, maar ook het gebruik

De keuringsdatum alleen vertelt niet het volledige verhaal. Twee identieke hijsmaterialen kunnen op hetzelfde moment in gebruik genomen worden en toch heel anders verouderen.

Een hijscomponent dat in de buitenlucht enkele keren per week een beperkte last verplaatst, wordt anders belast dan materiaal dat quasi voortdurend binnen een uitdagende productieomgeving (extreme temperaturen, chemische stoffen…) aan zijn maximale capaciteit wordt ingezet.

Een eenvoudig register kan hierbij helpen:

• Waar en hoe vaak werd een bepaald materiaal gebruikt?
• Welke lasten werden hiermee opgepikt?
• Hoe vaak werd het materiaal aan zijn maximale capaciteit belast?
• Welke schade of incidenten deden zich voor en welke herstellingen waren er nodig?
• Welke eventuele gebreken kwamen (minder) vaak voor?

Zo’n register kan bepaalde patronen blootleggen die tijdens individuele visuele controles niet altijd zichtbaar zijn. Is er bijvoorbeeld sprake van een mismatch tussen het gekozen materiaal en de situaties waarin het wordt toegepast? Door een register bij te houden, zal je sneller ontdekken waar er iets mis zit, zodat je ook de nodige preventieve acties kunt ondernemen. En niet pas wanneer het te laat is.

5. Twijfel je? Stop!

Niet iedere medewerker kan op de hoogte zijn van alle technische toleranties of ieder afkeurcriterium kennen. Wel kan je hen leren om opvallende schade te herkennen en om bij twijfel de juiste beslissing te nemen.

Blijkt de twijfel toch te groot? Leer hen dan de reflex te maken om het materiaal niet te gebruiken tot er een bijkomende check is kunnen gebeuren. Better safe than sorry. Haal iemand van SKP erbij en we brengen je met plezier de nodige inzichten bij, ook met het oog op toekomstige visuele controles.

Op zoek naar extra zekerheid tussen twee keuringen?

Bij SKP bekijken we niet alleen of een materiaal nog veilig gebruikt kan worden. We onderzoeken ook waar de schade vandaan komt en of onderhoud, herstelling, vervanging of een andere toepassing de meest logische oplossing is.

Op deze manier kunnen we er mee voor zorgen dat een keuring geen losstaand controlemoment blijft, maar een onderdeel wordt van een continue veiligheidsaanpak. Een veiligheidsaanpak die – zoals we hierboven al stelden – het best werkt wanneer er zoveel mogelijk ervaren ogen meekijken.

Wil je weten hoe je de dagelijkse controles, registratie en opvolging van je hijsmateriaal werkbaar organiseert? Of twijfel je over de staat van een specifiek onderdeel? Neem contact op met onze experts. Samen bekijken we welke aanpak het best past bij jouw materialen, toepassingen en werkomgeving.